Environmental Impact form Water Quality Problems and Suggestions in Surveillance Activity: A Case Study Li Watershed, Lumphun Province

  • สามารถ ใจเตี้ย ภาควิชาสาธารณสุขศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่
  • พัฒนา บุญญประภา
Keywords: Environmental impact, water quality, surveillance activity, Li watershed

Abstract

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมจากปัญหาคุณภาพน้ำและเสนอแนะกิจกรรมการฝ้าระวังผลกระทบสิ่งแวดล้อมจากคุณภาพน้ำในพื้นที่ลุ่มน้ำลี้ จังหวัดลำพูน ใช้รูปแบบการศึกษาแบบผสานวิธี กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยประชาชน จำนวน 323 ครัวเรือน และผู้มีส่วนได้เสียในพื้นที่ลุ่มน้ำลี้ จำนวน 12 คน รวบรวมข้อมูลโดยการวิจัยเอกสาร  การใช้แบบสอบถาม  การสัมภาษณ์แบบไม่มีโครงสร้าง และการสัมมนาเชิงปฏิบัติการของผู้มีส่วนได้เสีย วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา 

ผลการศึกษา พบว่า คุณภาพน้ำบริเวณต้นน้ำมีแนวโน้มการปนเปื้อนของโคลิฟอร์มทั้งหมดและแบคทีเรียในรูปฟีคลอโคลิฟอร์ม ประชาชนมีการใช้ประโยชน์แม่น้ำลี้โดยรวมระดับน้อย (ค่าเฉลี่ย = 1.76  ± 0.83)  แต่อย่างไรก็ตามประชาชนยังมีระดับคุณภาพชีวิตโดยรวมระดับมาก (ค่าเฉลี่ย = 3.81 ± 0.48)

ทั้งนี้ผู้มีส่วนได้เสียเสนอแนะกิจกรรมเพื่อแสวงหากระบวนการมีส่วนร่วมในการเข้าถึงการใช้ประโยชน์แม่น้ำลี้ที่เท่าเทียมและการเสริมสร้างองค์ความรู้การเฝ้าระวังโรคที่เกี่ยวข้องกับคุณภาพน้ำเสื่อมโทรม

References

Furtula V, Osachoff H, Derksen G, Juahir H, Colodey A, Chambers P. Inorganic nitrogen, sterols and bacterial source tracking as tools to characterize water quality and possible contamination sources in surface water. Water Research. 2012;46(4):1079-92.
2. Tornqvist R, Jarsjo J, Karmov B. Health risks from large-scale water pollution: trends in central asia. Environ Int. 2011;37:435-42.
3. สุภัทรา ผาคำ, วนิดา วิลาชัย, กัญจน์ ศิลป์ประสิทธ, ศิริกุล ธรรมจิตรสกุล. การศึกษาโรคที่มีน้ำเป็นสื่อจำแนกตามพฤติกรรมการใช้น้ำของประชาชนในชุมชน หมู่ที่ 7 ตำบลบางลูกเสือ อำเภอองครักษ์ จังหวัดนครนายก. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพ. 2558;9(2):17–23.
4. ศิริพล กำแพงทอง,บุญจง ขาวสิทธิวงษ์. การเฝ้าระวังคุณภาพน้ำในแม่น้ำเจ้าพระยา. วารสารวิจัยรำไพพรรณี. 2559;10(1):5–16.
5. อโนดาษ์ รัชเวท, สุรศักดิ์ นุ่มมีศรี. การจัดการมลพิษทางน้ำโดยวิธีการมีส่วนร่วมของชุมชนในพื้นที่ลุ่มน้ำปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน. วารสารการจัดการสิ่งแวดล้อม. 2558;11(1):20-37.
6. สามารถ ใจเตี้ย. ผลกระทบทางสังคมจากความเสื่อมสภาพของแม่น้ำลี้ จังหวัดลำพูน. วารสารมนุษย์ศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม. 2557;33(6):370–76.
7. สถาบันวิจัยสังคม. โครงการจัดทำร่างแผนจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมฉบับประชาชน: กรณีศึกษาจังหวัดลำพูน. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่; 2560.
8. สามารถ ใจเตี้ย, ชวลิต วโรดมรังสิมันตุ์, ถาวร มาต้น, พีรญา อึ้งอุดรภักดี. คุณภาพชีวิตและข้อเสนอแนะเชิง
นโยบายเพื่อลดผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตจากความเสื่อมสภาพของแม่น้ำลี้ จังหวัดลำพูน. วารสารการจัดการ
สิ่งแวดล้อม. 2558;11(1):38-51.
9. หน่วยศึกษาและเฝ้าระวังมลพิษทางน้ำ. รายงานสรุปผลการศึกษาพื้นที่และแหล่งน้ำที่เสี่ยงต่อการเกิดมลพิษทาง
น้ำในประเทศไทย. กรุงเทพมหานคร: กรีนพีชเอเชียตะวันออกเฉียงใต้; 2552.
10. องค์กรสัตว์ป่าโลกสากล ประเทศไทย. โครงการฟื้นฟูพื้นที่ชุ่มน้ำแม่น้ำสงครามตอนล่าง [อินเทอร์เน็ต]. 2560
[เข้าถึงเมื่อ 20 มกราคม 2561]. เข้าถึงจาก: https://www.wwf.or.th/what_we_do/wetlands_and_
production_landscape/projectsall/bkl/
11. Daniel WW. Biostatistics: basic concepts and methodology for the health sciences. 9thed. New York: John Wiley & Sons; 2010.
12. ส่วนเฝ้าระวังและเตือนภัย. (2560). ฐานข้อมูลคุณภาพน้ำ [อินเทอร์เน็ต]. 2560 [เข้าถึงเมื่อ 2 สิงหาคม 2560]. เข้าถึงจาก. https://www.reo01.mnre.go.th/th/information/more/358
13. Keeves JP. Education research methodology and measurement: an international handbook. Oxford: Pagman; 1988.
14. Cronbach LJ. coefficient alpha and the internal Structure of tests. Psychometrika. 1951;16:297–334.
15. ดารุณี จงอุดมการณ์, บัวพันธ์ พรมพักพิง, เกษราภรณ์ คลังแสง, อุทัยทิพย์ จันทร์เพ็ญ. เปรียบเทียบคุณภาพชีวิตและความอยู่ดีมีสุขของครอบครัวยากจนในพื้นที่ใกล้เมืองและไกลเมือง. วารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพ. 2553;33(3):40–51.
16. Morse J, Field P. Nursing research: the application of qualitative approaches. London: Chapman and Hall; 1996.
17. Matthew MB, Michael AH. Qualitative data analysis: an expanded sourcebook. 2 nd ed. California: SAGE; 1994.
18. กมล หอมกลิ่น, โสวัตรี ณ ถลาง, วิพักตร์ จินตนา. การปรับตัวทางวัฒนธรรมของชุมชนหลังการสร้างฝายลำโดมใหญ่. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์. 2556;39(2):174–85.
19. Geist J. Integrative freshwater ecology and biodiversity conservation. Eco Indic. 2011;11(6):1507–16.
Published
2019-06-26
How to Cite
1.
ใจเตี้ยส, บุญญประภาพ. Environmental Impact form Water Quality Problems and Suggestions in Surveillance Activity: A Case Study Li Watershed, Lumphun Province. HCU Journal [Internet]. 26Jun.2019 [cited 15Nov.2019];23(1):32-6. Available from: https://www.tci-thaijo.org/index.php/HCUJOURNAL/article/view/146481
Section
Research article