หอไตร เมืองลำพูน (HO TRAI, BIBLIOTHÈQUES DE LA VILLE DE LAMPHUN)

Main Article Content

มลฤดี สายสิงห์

Abstract

บทคัดย่อ

หอไตรเมืองลำพูนส่วนใหญ่ยังอยู่ในสภาพสมบูรณ์และมีรูปแบบของงานสถาปัตยกรรมและการประดับลวดลายที่ปรากฏอยู่ในสมัยรัชกาลที่ ๕ จนถึงสมัยรัชกาลที่ ๗ อัน สะท้อน ถึง งาน ศิลปกรรม ที่ หลาก หลาย เช่น อิทธิพล ศิลปะ ตะวัน ตก อิทธิพลศิลปะพม่าอิทธิพลศิลปะจากกรุงเทพฯและอีกส่วนหนึ่งเป็นงานช่างแบบพื้นบ้านล้านนาเนื่องจากในสมัยรัชกาลที่ 5 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ชาวอังกฤษได้เข้ามาสัมปทานป่าไม้ในเขตภาคเหนือและได้นำชาวพม่าเข้ามาทำไม้ทำให้เกิดกระแสงานศิลปกรรมรูปแบบใหม่ดังกล่าวเกิดขึ้นทั้งนี้อาจแบ่งหอไตรออกเป็น ๒ กลุ่ม ใหญ่ กล่าวคือกลุ่มที่เป็นอาคารยกใต้ถุนสูงและกลุ่มอาคารทรงตึกก่ออิฐถือปูนผสมเครื่องไม้ซึ่งทั้งสองกลุ่มนี้อาจจะสร้างไว้กลางสระน้ำหรือไม่ก็ได้ งานสร้างสรรค์ดังกล่าวน่าจะมาจากรสนิยมส่วนบุคคลของช่างหรือของผู้อุปถัมภ์ในการก่อสร้างทั้งขุนนาง พ่อค้า ประชาชน แม้ว่าวัฒนธรรมการสร้างหอไตรจะค่อยเสื่อมความนิยมอันเนื่องมาจากวิวัฒนาการด้าน สิ่งพิมพ์หรือด้านการเก็บข้อมูลทำให้ความจำเป็นในการสร้างหอไตรนั้นลดน้อยลง หอไตรเมืองลำพูนที่ปรากฏอยู่เป็นหลักฐานที่สะท้อนให้เห็นถึงรูปแบบการผสมผสานวัฒนธรรมแนวคิดและความศรัทธาของ ผู้คนต่อที่มีต่อพุทธศาสนาในยุคก่อน

Abstract

Parmi les vestiges artistiques de la ville de Lamphun, datés de l’époque de Ratanakosin, les bibliothèques (th. Ho Trai) représentent des styles artistiques divers, fruit des contacts commerciaux entre la deuxième moitié du XIXe siècle et de la première moitié du XXe siècle. Au cours de cette période, les Anglais et les Birmans sont venus exploiter les ressources naturelles, telles que le bois et les minéraux etc. Les Birmans bouddhistes, venus travailler dans les chantiers, avaient eu l’occasion de participer à la fondation du temple, considéré comme acte méritoire. A l’époque, il est encore utile d’avoir un endroit sûr où l’on puisse réserver les manuscrits religieux, souvent victim de la destruction par les termites et d’autres insectes. Dans chaque sanctuaire, outre les salles d’assemblée (ubosoth) et les salles d’ordination (vihân), on retrouve toujours une bibliothèque. Cet édifice peut être construit sur pilotis au milieu du bassin ou bien à deux étages, la partie inférieure étant souvent en brique enduite de plâtre. Les manuscrits étaient conservés dans la salle de l’étage supérieur. Le premier type d’édifice était courant dans le Centre de la Thaïlande, tandis que le deuxième se trouvait fréquent dans les régions septentrionales. L’ensemble des bibliothèques montre le style d’un mélange des cultures venues des régions avoisinantes. L’influence de l’école de Ratanakosin y est très présente. Si des éléments traditionnels de menuiserie et de décor nous permettent de repérer l’influence de la capitale thaïe, certains motifs végétaux et sculptures des divinités ont pour origine la Birmanie. A partir du moment où l’imprimerie s’était bien répandue et où l’utilisation de l’informatique s’était généralisée, le rôle de Ho Traï diminuait de plus en plus. Il est normal que cet édifice soit exclu du nouveau sanctuaire.

Keywords

Article Details

Section
บทความ