วิเคราะห์การใช้หลักอินทรียภาวนาสูตรเพื่อการดูแลสุขภาพ

พระมหาประทีป สญญโม (พรมสิทธิ์)

Abstract


สารนิพนธ์เรื่องนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับการดูแลสุขภาพและหลักอินทรียภาวนาสูตร และวิเคราะห์การใช้หลักอินทรียภาวนาสูตรเพื่อการดูแลสุขภาพ เป็นการศึกษาวิจัยเชิงเอกสาร โดยการศึกษาพระไตรปิฎก เอกสารวิชาการทางพระพุทธศาสนา และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ด้วยวิธีพรรณนาวิเคราะห์

ผลการวิจัยพบว่า การใช้หลักอินทรียภาวนาสูตรเพื่อป้องกันโรคทางพระพุทธศาสนา เกิดจาการยึดมั่นในอุปาทานขันธ์ ๕ ซึ่งมีผลต่อสภาพร่างกายและจิตใจ รวมถึงพฤติกรรมที่เปลี่ยนไป ซึ่งเป็นอุปสรรคในการบรรลุธรรมด้วย เพราะทางพระพุทธศาสนากล่าวไว้ว่า กายกับจิตมีความสัมพันธ์กัน แม้กิเลสตัณหาชนิดต่างๆ ที่ครอบงำจิตใจ ก็ถือว่า เป็นโรคทางใจแล้ว นอกจากจะทำให้จิตของผู้ป่วยผิดปกติแล้ว ยังส่งผลต่อร่างกายได้อีกด้วย ตลอดถึงคนรอบข้างด้วย นอกจากจะมีผลต่อการดำเนินชีวิตประจำวันแล้ว

การใช้หลักอินทรียภาวนาสูตรเพื่อบำบัดโรค ก็คือ เป็นการฝึกฝนจิตให้รู้จักสำรวมระวัง และป้องกันอันตรายที่เกิดจากกิเลสตัณหา จากการใช้อินทรีย์ ๖ คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ โดยที่ทำให้มีมีความยินดียินร้ายเกิดขึ้นในอารมณ์มากมาย เป็นเหตุให้เกิดความเศร้าหมอง จึงต้องอาศัยควบคุมอินทรีย์ต่างๆ ด้วยสติสัมปชัญญะที่พร้อมอยู่เสมอเมื่อรับรู้อารมณ์ ไม่ปล่อยจิตไปตามกระแสของสิ่งมัวเมา และถูกครอบงำจากความโลภ ความโกรธ และความหลงโดยมีการฝึกฝนอบรมสติให้เข้มแข็งและรวดเร็ว เพื่อช่วยให้ปลอดภัยจากกิเลสตัณหาและบาปอกุศลธรรมทั้งหลาย การใช้หลักอินทรียภาวนาสูตรเพื่อป้องกันโรค เป็นการเน้นการให้มนุษย์ใช้ปัญญาเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิต โดยใช้แนวทางการพัฒนาของอินทรีย์สังวรและการประมาณในการบริโภคนี้ เป็นการขัดเกลากิเลสในขั้นพื้นฐานที่สุดของมนุษย์ทั้งหลาย เพราะมนุษย์ทุกคนต้องเกี่ยวข้องกับกับปัจจัย ๔ อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ การประมาณในการบริโภคทำพ้นจากโรคภัยไข้เจ็บอีกด้วย

Keywords


หลักอินทรียภาวนาสูตร; The Applied Indriya-Bhavana Sutta

Full Text:

PDF


Copyright (c) 2017 วารสารวิชาการธรรมทรรศน์ (Dhammathas Journal)

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

สำนักวิชาการ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น
อาคาร 100 ปี สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสภมหาเถร)
เลขที่ 30 หมู่ 1 บ้านโคกสี ตำบลโคกสี อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น 40000
โทรศัพท์ 0-4328-3546-7 (ต่อ 114)
โทรสาร 0-4328-3399
โทรศัพท์ 085-7521693
e-mail : dhammathas@hotmail.com
http://www.journal-dhammathas.com