แนวคิดวิทยาศาสตร์ เรื่อง สารละลาย ของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย High School Students’ Understanding of Solution Concepts

Main Article Content

ลัดดาวัลย์ บูรณะ จรรยา ดาสา

Abstract

บทคัดย่อ
แนวคิดเรื่องสารละลายจัดเป็นแนวคิดพื้นฐานที่
สำคัญในการเรียนเคมี และชีววิทยา รวมถึงการนำมาใช้
ประโยชน์ในชีวิตประจำวัน อย่างไรก็ตามการประเมินผล
สัมฤทธิ์ของนักเรียน เรื่องสารละลาย เน้นที่การคำนวณ
มากกว่าแนวคิด การวิจัยครั้งนี้จึงมีจุดมุ่งหมายเพื่อสำรวจ
แนวคิดวิทยาศาสตร์ของนักเรียนเรื่อง สารละลาย ของ
นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย จำนวน 50 คน
จากโรงเรียนชายล้วนแห่งหนึ่งย่านฝั่งธนบุรีที่เคยเรียน
เนื้อหาเรื่อง สารละลาย มาก่อน เก็บข้อมูลโดยใช้แบบวัด
แนวคิดวิทยาศาสตร์ เรื่อง สารละลาย ซึ่งเป็นแบบทดสอบ
แบบอัตนัย จำนวน 16 ข้อ โดยให้นักเรียนเขียนอธิบาย
แนวคิด เรื่อง สารละลาย ซึ่งประกอบไปด้วย 7 แนวคิด
หลัก คือ สารละลายและองค์ประกอบของสารละลาย
ร้อยละหรือส่วนในร้อยละ ส่วนในล้านล้วนและส่วนใน
พันล้านส่วน โมลาริตี โมแลลิตี เศษส่วนโมล และการ
เตรียมสารละลาย วิเคราะห์ข้อมูลโดยอ่านคำตอบของ
นักเรียนอย่างละเอียดแล้วนำ มาจัดกลุ่มตามแนวคิด
Abraham et al. (1994) ผลการวิจัยพบว่าจำนวนนักเรียน
ที่มีแนวคิดถูกต้องคิดเป็นร้อยละ 23 แนวคิดที่ถูกต้อง
บางส่วนคิดเป็นร้อยละ 32 แนวคิดที่ถูกต้องบางส่วนและ
คลาดเคลื่อนบางส่วนคิดเป็นร้อยละ 26 แนวคิดที่
คลาดเคลื่อนคิดเป็นร้อยละ 4 และไม่เข้าใจหรือไม่มีแนวคิด
คิดเป็นร้อยละ 15 ซึ่งเรื่องที่นักเรียนมีแนวคิดที่
คลาดเคลื่อนไม่เข้าใจและไม่มีแนวคิดมากที่สุด คือเรื่อง โม
ลาริตี และโมแลลิตี ผลที่ได้จากการวิจัยได้ข้อเสนอแนะว่า
ควรมีการพัฒนาการจัดการเรียนรู้ เรื่อง สารละลาย เพื่อ
พัฒนาให้นักเรียนมีแนวคิดเรื่องสารละลายให้ถูกต้องมาก
ยิ่งขึ้น ซึ่งจะได้นำไปใช้ในชีวิตประจำวันและเป็นพื้นฐานใน
การเรียนวิทยาศาสตร์เรื่องอื่น ๆ ต่อไป
คำสำคัญ: สารละลาย แนวคิดวิทยาศาสตร์ นักเรียน
ระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย เคมีเพิ่มเติม
Abstract
Solution concepts were one of the
fundamental and important concepts for
chemistry and biology, including the use in
everyday life. However, the evaluation of students’
achievement in solution topic focused on the
calculations rather than concepts. The purpose of
this research had to explore students’ conceptual
understanding about solution concepts. The
participants were 50 high school students from a
boy school in Thonburi district that had leaned
solution concepts. The scientific concept
questionnaire, which 16 open-ended items, was
used to gather the information about students’
conceptual understanding in seven solution
concepts. These were solution and composition of
the solution, percentage, part per million and part
per billion, molarity, molality, mole fraction and
solution preparation. The data was analyzed by
coding and grouping using Abraham et al (1994)
ideas. The results found that 23 percent of
students held sound understanding, 32 percent of
students held partial understanding, 26 percent of
students held partial understanding with a specific
misconceptions, 4 percent of students held
misconceptions and 15 percent of students do not
have concept. The most difficulty concepts for
most of the students were molarity and molality.
The research results suggested that teaching and
learning solution topic should promote students’
conceptual understanding effectively, so that
students are able to use these concepts in their
daily lives and in the basic of learning other
science concepts.
Keywords: Solution, Scientific Concept, High School,
Additional Chemistry

Article Details

Section
บทความวิจัย