Spatial Usage in Earthen Dwellings: A Case Study in Southern Isan (การจัดพื้นที่ใช้สอยภายในตึกดิน: กรณีศึกษาในเขตอีสานใต้)

Main Article Content

Danai Nilsakul

Abstract

บทคัดย่อ

ตึกดินในภาคตะวันออกเฉียงเหนือส่วนใหญ่สร้างขึ้นในสมัยรัชการที่ 5 โดยชาวจีนที่อพยพเข้าสู่พื้นที่ด้วยรูปแบบทางสถาปัตยกรรมและลักษณะการก่อสร้างที่แตกต่างจากอาคารในพื้นที่ ตึกดินจึงเป็นลักษณะอาคารที่แตกต่างจากอาคารแบบประเพณีทั่วไปในพื้นที่ตึกดินจึงมีลักษณะอาคารที่แตกต่างจากอาคารแบบประเพรีทั่วไปในพื้นที่ปัจจุบัน ตึกดินในภาคอีสานยังคงสามารถพบได้ในพื้นที่ที่เป็นแหล่งตั้งรกรากของชาวจีน ซึ่งมีจำนวนไม่มากนัก บทความนี้เขียนถึงวิวัฒนาการในการใช้พื้นที่ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน โดยทำการเก็บข้อมูลในพื้นที่ 4 จังหวัดในเขตภาคอีสานตอนใต้ ได้แก่ จังหวัดนครราชสีมา บุรีรัมย์ ศรีสะเกษและอุบลราชธานี

วิธีการศึกษาได้ใช้การทบทวนวรรณกรรมและลงพื้นที่เพื่อเก็บข้อมูลสภาพแวดล้อมอาคาร รวมไปถึงการสัมภาษณ์ ผู้พักอาศัย ผลจากการศึกษาพบว่า ตึกดินที่ใช้สำหรับการอยู่อาศัยมีลักษณะที่แตกต่างจากการใช้งานในปัจจุบันเนื่องจากการจัดการในการใช้พื้นที่ที่เปลี่ยนไป เหตุผลดังกล่าวเป็นสาเหตุสำคัญในการรื้อถอนอาคารเก่าเพื่อสร้างอาคารใหม่แทนที่ ขณะที่ตึกดินสำหรับพานิชยกรรมยังคงมีการใช้งานอยู่ เนื่องจากการออกแบบการใช้งานมีความสอดคล้องกับกิจกรรมการใช้งานและมีการปรับเปลี่ยนเพื่อใช้สำหรับค้าขายอยู่เสมอจึงมีการใช้งานและถุกสร้างขึ้นอย่างต่อเนื่อง

Abstract

Tuekdin (earthen houses) in northeastern Thailand were mainly built during the reign of King Rama V by Chinese immigrants. With an architectural style and unconventional construction method, tuekdin are distinct from traditional styles. At present, tuekdin in Isan can be found only in a few old Chinese areas.  This study focuses on the evolution of spatial usage of tuekdin in the past and its current state in southern Isan, which comprises four provinces: Nakhon Ratchasima, Burirum, Srisaket and Ubon Ratchatani.

The main research methodology consists of a literature review and a field study which included inhabitants’ interviews.  From a study of spatial usage it was found that tuekdin built for residential use differ from their present living conditions in term of spatial management. Therefore, many were demolished and reconstructed in new environments.  The commercial tuekdin are well planned and adapted for new commercial use, so that they can be constructed continually.

Article Details

How to Cite
Nilsakul, D. (1). Spatial Usage in Earthen Dwellings: A Case Study in Southern Isan (การจัดพื้นที่ใช้สอยภายในตึกดิน: กรณีศึกษาในเขตอีสานใต้). Journal of Mekong Societies, 2(2), 23-37. Retrieved from https://www.tci-thaijo.org/index.php/mekongjournal/article/view/10583
Section
Articles