The Vietnamese National Salvation Movement in Northeastern Region of Thailand: Udon Thani (1880s-1930s) (การเคลื่อนไหวของขบวนการกู้ชาติเวียดนามในอีสาน : อุดรธานี (ทศวรรษ 1880 ถึงทศวรรษ 1930))

Main Article Content

Setthasart Watrasoke Dararat Mattariganond Thananan Boonwanna

Abstract

บทคัดย่อ

บทความนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาการเคลื่อนไหวของขบวนการกู้ชาติเวียดนามในอีสานโดยเฉพาะที่อุดรธานีในช่วงทศวรรษ 1880 ถึงทศวรรษ 1930 วิธีการศึกษาใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ ด้วยการวิเคราะห์เอกสาร ทั้งจากเอกสารทางราชการของฝ่ายสยาม เอกสาร ราชการฝ่ายฝรั่งเศส เอกสารของขบวนการกู้ชาติเวียดนาม รวมถึงบันทึกความทรงจำของผู้ที่อยู่ในเหตุการณ์ ผลการศึกษาพบว่า ด้วยสภาพภูมิศาสตร์อีสานอยู่ห่างไกลจากศูนย์อำนาจกลางที่ กรุงเทพฯและไม่ไกลจากเวียดนามตอนกลาง พร้อมกับในอีสานและอุดรธานีมีชาวเวียดนามอพยพ เข้ามาอาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก อีกทั้งประชากรในภาคอีสานส่วนใหญ่ยังมีสำนึกความเป็นลาวที่ยังไม่สยบยอมต่ออำนาจของสยามและฝรั่งเศส จึงมีผลทำให้กลุ่มผู้รักชาติจากเวียดนามเข้ามา เคลื่อนไหวในอีสาน โดยเฉพาะเมื่ออุดรธานีได้กลายเป็นศูนย์กลางมณฑลลาวพวน ค.ศ. 1893 ประกอบกับอุดรธานีอยู่ห่างจากการปราบปรามทางด้านชายแดนลาวของชาวฝรั่งเศส ส่งผลให้ขบวนการกู้ชาติของชาวเวียดนามต่างมุ่งมาสู่อุดรธานีมากขึ้น สำหรับการเคลื่อนไหวกู้ชาตินั้น แบ่งเป็น 3 ช่วงคือ 1) การเคลื่อนไหวของขบวนการเกิ่นเวือง ช่วงทศวรรษ 1880 ถึงทศวรรษ 1890 : เชื้อไฟของการกู้ชาติ เวียดนามในอีสาน 2) การเคลื่อนไหวของฟานโบ่ยเจิวและดั่งทุกเหือทศวรรษ 1900 ถึงทศวรรษ 1920 : จุดเริ่มต้นของอุดมการณ์ปฏิวัติในสยามและอีสาน 3) การเคลื่อนไหวด้วยพลังปฏิวัติในอีสานช่วงปลายทศวรรษ 1920 ถึงทศวรรษ 1930 : โฮจิมินห์ ซึ่งพบว่ามีการใช้อุดรธานีเป็นศูนย์กลางการเคลื่อนไหวในอีสานและประเทศลุ่มน้ำโขง

คำสำคัญ: อีสาน อุดรธานี ขบวนการกู้ชาติเวียดนาม

 

Abstract

This article aims to investigate Vietnamese national salvation movement during the period 1880s-1930s in the northeastern region (Isan) of Thailand, especially in Udon Thani province. The historical approach was applied by reviewing and analyzing primary sources, such as Siam government documents, French government documents, Vietnamese national salvation movement documents, and memos of witnesses. The study reveals that there are four factors that made the movement possible. First, many Vietnamese people migrated to Udon Thani because it is not far from Vietnam (Annam). Second, the province is quite far from Bangkok, the center of all government authorities. Third, residents of Udon Thani at that time did not consider themselves to be Thai people, but rather as Lao, especially in 1893 when Udon Thani was designated as the center of Lao Phuan province. Finally, the location of Udon Thani was far from the suppression of the French army at the Thai-Lao border. These factors strengthened the movement for Vietnam liberation. The study also indicates that the movement can be divided into three periods: 1) the movement of Can Vuong during 1880s -1890s : the first chapter of Vietnamese national salvation in Isan 2) the movement of Phan Boi Chau and Dang Thuc Hua during 1900s - 1920s : the begin of revolutionism in Thailand and Isan 3) the movement of revolutionary power in Isan from late 1920s - 1930s : Ho Chi Minh, Udon Thani became the center of the movement in Isan and countries in the Mekong River basin.

Keywords: Isan, Udon Thani, Vietnamese national salvation

Keywords

Article Details

How to Cite
Watrasoke, S., Mattariganond, D., & Boonwanna, T. (1). The Vietnamese National Salvation Movement in Northeastern Region of Thailand: Udon Thani (1880s-1930s) (การเคลื่อนไหวของขบวนการกู้ชาติเวียดนามในอีสาน : อุดรธานี (ทศวรรษ 1880 ถึงทศวรรษ 1930)). Journal of Mekong Societies, 10(1), 113-138. Retrieved from https://www.tci-thaijo.org/index.php/mekongjournal/article/view/17726
Section
Articles

Most read articles by the same author(s)