Factors Influencing Eating and Taking Iron Supplement Behaviors for Anemia Prevention in Pregnant Women

Main Article Content

Waenureeyah Waeberaheng Warangkana Chatchawet Sureeporn Kritcharoen


This predictive research on anemia prevention in pregnant women aimed to: 1) study level of eating and taking iron supplement behaviors, and 2) identify factors for prediction of perceived risk of anemia, This predictive research on anemia prevention in pregnant women aimed to: 1) study level of eating and taking iron supplement behaviors, and 2) identify factors for prediction of perceived risk of anemia, perceived severity of anemia, perceived benefit of anemia prevention, perceived barriers to anemia preventive behavior, and knowledge about anemia among pregnant women. The sample consisted of 150 pregnant women who were receiving care at the Antenatal Care Clinic of the Regional Health Promotion Center 12 in Yala. The research instrument consisted of 7 questionnaires: 1) general information, 2) perceived risk of anemia pregnancy, 3) perceived severity of anemia pregnancy, 4) perceived benefit of anemia prevention, 5) perceived barriers to anemia preventive behavior, 6) knowledge about anemia, and 7) eating and taking iron supplement behaviors for anemia prevention. Content validity of questionnaires was approved by three experts. Reliability of questionnaires number 2-5 and 7 was tested using Cronbach’s alpha coefficient, yielding values of 0.81, 0.81, 0.82, 0.87 and 0.89, respectively. The reliability of knowledge of anemia questionnaire was tested using Kuder-Richardson (KR-20), with a given value of 0.77. Data were analyzed using percentage, mean and standard deviation. Predictability was analyzed using multiple regression. Result showed that the overall level of eating and taking iron supplement behaviors for anemia prevention in pregnant women was at a good level (M = 64.63, S.D. = 7.23). Regression modeling showed that perceived barriers for anemia preventive behavior and knowledge of anemia could predict 29 percent of the variation (Adjusted R2 = .29, p < .001). The result of this study could be data-based for improving model of promoting eating and taking iron supplement behaviors for anemia prevention in pregnant women.


Article Details



Anantasawat, S. (2015). Obstetrics nursing 3. (14th ed.) Nonthaburi. YTRprinting. (in Thai).
Bansal, B., Takkar, J., Soni, N. D., Agrawal, D. M., & Agarwal, S. (2013). Comparative study of prevalence of anemia in Muslim and non-Muslim pregnant women of western Rajasthan. International Journal of Research in Health Sciences, 1(2), 47-52.
Becker, M., & Maiman, L. (1975). Socio-behavioral determinants of compliance with health and medical care recommendation. Medical care, 13(1), 10-24.
Bongkotmas, S. (2002). Effectiveness of the health belief model with group process and live model demonstration on prevention of iron deficiency anemia among pregnant women in Ban Pong hospital, Ratchaburi province. Master's thesis, Mahidol University. (In Thai).
Chantanamongkol, K. (2016). Nursing care for women with congenital diseases. Pathum Thani: Rangsit University. (in Thai).
Chimchareoen, S., Maneesriwongul, W., & Terathongkum, S. (2012). Relationships between personal
factors, beliefs in pregnancy, perception of health promotion and health promoting behaviors among Thai-Muslim pregnant women. Journal of Faculty of Nursing Burapha University, 20(3), 35-46. (In Thai).
Chowdhury, H.A., Ahmed, K. R., Jebunessa, F., Akter, J., Hossain, H., & Shahjahan, M. (2015). Factors associated with maternal anemia among pregnant women in Dhaka City. Women's Health, 15, 1-6.
Jordan, R. G., Engstrom, J. L., Marfell, J. A., & Farley, C. L. (2014). Prenatal and Postnatal Care: A woman Center Red approach. New York. Wiley Blackwell.
Kaewthongprakum, P. (2013). Effect of program anemia againt anemia during pregnancy in Nong
Chick district Pattani province. Master's thesis, Rajabhat University. (In Thai).
Khoramabadi, M., Dolatian, M., Hajian, S., Zamanian, M., Taheripanah, R., Sheikhan, Z., Mahamoodi, Z., & Moghadam, S. A. (2015). Effects of Education Based on Health Belief Model on Dietary Behaviors of Iranian Pregnant Women. Global Journal of Health Science, 8(2), 230-239.
Klamklomjit, S. (2011). Food consumption behavior and the increasing body weight of women with first pregnancy : case study, King Mongkut Memorial Hospital Phetchaburi Province. Master's thesis, Rajamangala University of Technology Phra Nakhon. (In Thai).
Kunkitti, S. (2009). The effects of a nutritional promoting program on hematocrit levels among adolescent pregnant women with anemia. Master's thesis, Thammasat University. (In Thai)
Lertsakonsiri, M. (2017). Concepts and nursing for pregnant women with improved complications. New update. Bangkok: Assumption printing press. (In Thai).
Liamsombat, A., Charupoonphol, P., Supab, J., Singhaniyom, S., & Boonserm, k. (1997). Factors affecting compliance with the prevention and treatment measure of on deficiency anemia in pregnant women. Journal of Public Health, 27(1), 6-19. (In Thai).
Limlikit, R. (2012). Effects of a modified self-management program on health-care behaviors to reduce anemia among Muslim pregnant women. Master's thesis, Prince of Songkla University. (In Thai).
Ministry of Public Health. Nutrition Division. (2017). Statistics anemia in pregnant women. Retrieved from https://hdcservice.moph.go.th/hdc/php?source=pformated/format1.php&cat_id=46522b5bd1e06d245bd
81917257a93c&=9024b8ee2bd07548c8f12517eb3021e6. (In Thai).
Musoor, Y. (2008). Health beliefs and socio-cultural context in relation to self care of anemia pregnant women in Narathiwat province. Master's thesis, Chiang Mai University. (In Thai).
Oliver, E., & Olufunto, K. (2012). Management of anemia in pregnancy, anemia, Silverberg Retrieved from https://cdn.intechopen.com/pdfs-wm/30549
Phaksorn, A. (2010). The effectiveness of health education program for promoting self-care behaviors of pregnant women having iron deficiency anemia Prachuap Khiri Khan hospital. Master's thesis, Kasetsart University. (In Thai).
Phumesawat, S., Suvithayasiri, K., & Chaisup, V. (2013). Perceived benefits and health promoting behaviors in pregnant women at antenatal clinic of Rajavithi hospital. Journal of Boromarajonani College of Nursing, 29(2), 80-94. (In Thai).
Piammongkol, S., Chongsuvivatwong, V., Williams, G., & Pornpatkul., M.(2006). The prevalence and determinants of iron deficiency anemia in rural Thai-Muslim pregnancy women in pattani province. Southeast Asian J Trop Med Public Health, 37(3), 553-558.
Pipatkul, W., Sinsuksai, N., & Phahuwatanakorn, W. (2015). Effects of a nutrition and iron supplement promoting program on iron deficiency anemia in pregnant women. J NURS SCI, 33(1), 69-76. (In Thai).
Rattanapan, U., Boonamnuaykij, B., Chaikongkiat, P., Pokasinjumroon, P. (2007). A study on the development of anemia prevention model in pregnant women. 12th Region Medical Journal, 18(2.1), 87-93. (In Thai).
Regional Health Promotion Center 12, Yala. (2017). Statistics anemia in pregnant women report. Antenatal Care Clinic record. Regional Health Promotion Center 12, Yala. (In Thai).
Sanmongkol, S. (2016). Health perception, social support and self-care behavior among adolescent pregnant in Phuket province. Reg 11 Med J, 30(2), 105-114. (In Thai).
Sawangwongsin, S. (1998). The application of protection motivation theory and group process for iron deficiency anemia prevention behaviors among pregnant women attending natal care service at Pranungklao hospital in Nonthaburi province. Master's thesis, Mahidol University. (In Thai).
Saykaew, N., & Sopajaree, C. (2007). The effect of nursing care based on goal attainment theory on iron deficiency anemia preventive behaviors in pregnant women. Journal of Nursing Science Chulalongkorn University, 19(2), 17-29. (In Thai).
Somanusorn, M. (2014). Nursing of Anemia in pregnant women. In Anantasawat, S. (editor), Obstetrics Nursing 3. (14thed.). (pp. 31-41). Nonthaburi: YTRprinting. (In Thai).
Sutheravut, P., & Nima, Y. (2009). Integrating knowledge, Islamic law and health promotion: food and nutrition. Songkla: The health system management institute prince of Songkla University. (In Thai).
Suwan, W. (2013). Pregnant women nursing. Nonthaburi: academic welfare scholarship Praboromarajchanok
institute. (In Thai).
Taner, C.E., Ekin, A., Solmaz, U., Gezer, C., Cetin, B., Kelesoglu, M., Erpala, M.B., & Ozeren, M. (2015). Prevalence and risk factors of anemia among pregnant women attending a high-volume tertiary care center for delivery. J Turk Ger Gynecol Assoc, 231-236.
Teeraworn, S., Kekphong, J., Japakiya, A., Mongkonrit, P., Jehloh, M., & Muda, N. (2009). Handbook warm family-family happy. Bangkok: S-Print. (In Thai).
Vapy, M., Parisunyakul, S., & Xuto, P. (2015). Perceived benefits, perceived barriers of health promotion and health promoting behaviors of pregnant women, the Lao people's democratic republic. Nursing Journal, 42(4), 108-119. (In Thai).
Worasaktayanan, W. (2008). Eating behavior of pregnant women attending antenatal clinic. Waeng Hospital Narathiwat. 12th Region Medical Journal, 19(2.4), 41-48. (In Thai)
World Health Organization. (2015). Statistics anemia in pregnant women. Retrieved from https:// www.who.int/iris/bitstream/handle/10665/170250/9789240694439_eng.pdf? sequence=1
Wutthtsarn, K. (2016). Relationships between health belief and eating behaviors in pregnant women
with over pre-pregnant body mass index. Master's thesis, Burapha University. (In Thai).
Yala Provincial Public Health Office. (2017). Statistics anemia in pregnant women. Yala: maternal and child health care. record. Yala provincial Public Health Office. (In Thai).
กนกวรรณ ฉันธนะมงคล. (2559). การพยาบาลสตรีที่มีโรคร่วมกับการตั้งครรภ์. ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยรังสิต.
กมลนัทธ์ วุฒิสาร. (2559). ความสัมพันธ์ระหว่างความเชื่อด้านสุขภาพกับพฤติกรรมการบริโภคอาหารของหญิงตั้งครรภ์ที่มีค่าดัชนีมวลกายเกินก่อนการตั้งครรภ์. วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการผดุงครรภ์ขั้นสูง มหาวิทยาลัยบูรพา.
งานโภชนาการ กระทรวงสาธารณสุข. (2560). สถิติภาวะโลหิตจางในหญิงตั้งครรภ์. ค้นจากhttps://hdcservice.moph.go.th/hdc/reports/report.php?source=pformated/format1.php&cat_id=46522b5bd1e06d24a5bd81917257a93c&id=9024b8ee2bd07548c8f12517eb3021e6
งานอนามัยแม่และเด็กจังหวัดยะลา. (2560). สถิติภาวะโลหิตจางในหญิงตั้งครรภ์. ยะลา: สำนักงานสาธารณสุขยะลา.
นงเยาว์ สายแก้ว, และชมพูนุช โสภาจารีย์. (2550). ผลของการพยาบาลตามความสำเร็จตามเป้าหมายต่อพฤติกรรมการป้องกันภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กในหญิงตั้งครรภ์. วารสารพยาบาลศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 19(2), 19-22.
ปาริชาติ แก้วทองประคำ. (2556). ผลของโปรแกรมแก้ไขปัญหาภาวะโลหิตจางในหญิงตั้งครรภ์ อำเภอหนองจิก จังหวัดปัตตานี. วิทยานิพนธ์ปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาสาธารณสุขชุมชน บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา.
พงศ์เทพ สุธีรวุฒิ, และยูซุฟ นิมะ. (2552). การบูรณาการองค์ความรู้บทบัญญัติอิสลามกับการสร้างเสริมสุขภาพอาหารและโภชนาการ. สงขลา: สถาบันวิจัยระบบสุขภาพภาคใต้ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
มณีภรณ์ โสมานุสรณ์. (2558). การพยาบาลหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะโลหิตจาง. ใน ศรีเกียรติ อนันต์สวัสดิ์ (บรรณาธิการ), การพยาบาลสูติศาสตร์ เล่ม 3 (พิมพ์ครั้งที่ 14, หน้า 31-41). นนทบุรี: ยุทธรินทร์.
มะไลทอง วาปี, สุกัญญ ปริสัญญกุล, และปิยะนุช ชูโต. (2558). การรับรู้ประโยชน์ การรับรู้อุปสรรคของการสร้างเสริมสุขภาพและพฤติกรรมสร้างเสริมสุขภาพของหญิงมีครรภ์ สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว. วารสารพยาบาลสาร, 42(4), 108-118.
มาลีวัล เลิศสาครศิริ. (2560). แนวคิดและการพยาบาลสตรีตั้งครรภ์ที่มีภาวะแทรกซ้อน ปรับปรุงใหม่. กรุงเทพฯ: อัสสัมชัญ.
ยามีละ มูซอ. (2551). ความเชื่อด้านสุขภาพและบริบททางสังคม วัฒนธรรมที่มีผลต่อการดูแลตนเองของหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะโลหิตจางในจังหวัดนราธิวาส. วิทยานิพนธ์ปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต สาขาสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
รุ่งนภา ลิ่มลิขิต. (2555). ผลของโปรแกรมสนับสนุนและให้ความรู้เพื่อลดภาวะโลหิตจางต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองของหญิงตั้งครรภ์มุสลิม. วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ศูนย์อนามัยที่ 12 ยะลา. (2560). สถิติหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะโลหิตจาง. ยะลา: โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ศูนย์อนามัยที่ 12 ยะลา.
วรรณรัตน์ สุวรรณ. (2556). การพยาบาลสตรีตั้งครรภ์. นนทบุรี : โครงการสวัสดิการวิชาการ สถาบันพระบรมราชชนก.
วรวรรณ วรศักตยานันท์. (2551). พฤติกรรมการบริโภคอาหารของหญิงตั้งครรภ์ที่มาฝากครรภ์ ณ หน่วยฝากครรภ์ โรงพยาบาลแว้ง จังหวัดนราธิวาส. วารสารวิชาการเขต 12, 19(2.4), 41 – 48.
วิภาวดี พิพัฒน์กุล, นิตยา สินสุกใส, และวรรณา พาหุวัฒนกร. (2558). ผลของโปรแกรมส่งเสริมโภชนาการและการบริโภคยาบำรุงธาตุเหล็กต่อภาวะโลหิตจางจากการขาดยาธาตุเหล็กในสตรีตั้งครรภ์. วารสารพยาบาลศาสตร์, 33(1), 69-76.
ศรีเกียรติ อนันต์สวัสดิ์. (2558). การพยาบาลสูติศาสตร์ เล่ม 3. (พิมพ์ครั้ง 14). นนทบุรี: ยุทธรินทร์.
ศิริลักษณ์ สว่างวงศ์สิน. (2541). การประยุกต์ทฤษฎีแรงจูงใจในการป้องกันโรคร่วมกับกระบวนการกลุ่มต่อพฤติกรรมการป้องกันภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กในหญิงตั้งครรภ์ที่มาฝากครรภ์โรงพยาบาลพระนั่งเกล้า จังหวัดนนทบุรี. วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต (สาธารณสุขศาสตร์) สาขาวิชาเอกสุขศึกษาบัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหิดล.
ศิริหงษ์ ซิ้มเจริญ, วันทนา มณีศรีวงศ์กูล, และแสงทอง ธีระทองคำ. (2555). ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยส่วนบุคคล ความเชื่อเกี่ยวกับการตั้งครรภ์ การรับรู้ต่อการส่งเสริมสุขภาพกับพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพของหญิงตั้งครรภ์ชาวไทยมุสลิม. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 20(3), 35-46.
สมถวิล บงกชมาศ. (2545). ประสิทธิผลของแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพร่วมกับกระบวนการกลุ่ม และตัวแบบที่มีชีวิต ในการป้องกันภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กของหญิงตั้งครรภ์ โรงพยาบาลบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี. วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตร์มหาบัณฑิต สาขาสุขศาสตร์และพฤติกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล.
สุกัญญา คุณกิตติ. (2552). ผลของโปรแกรมส่งเสริมภาวะโภชนาการต่อระดับความเข้มข้นของเม็ดเลือดแดงในสตรีตั้งครรภ์วัยรุ่นที่มีภาวะโลหิตจาง. วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการพยาบาลเวชปฏิบัติครอบครัว มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สุจิตต์ แสนมงคล. (2559). การรับรู้ภาวะสุขภาพ แรงสนับสนุนทางสังคมและพฤติกรรมการดูแลตนเองของหญิงตั้งครรภ์วัยรุ่นครรภ์แรก จังหวัดภูเก็ต. วารสารวิชาการแพทย์ เขต 11, 30(2), 105-114.
สุดารัตน์ ธีระวร, เจ๊ะเหล๊าะ แขกพงศ์, อับดุลรอฮ์มาน จะปะกียา, พิพัฒน์ มงคลฤทธิ์, มูหมัดดาโอ๊ะ เจ๊ะเล๊าะ, และโนรมาน มูดอ. (2552). คู่มือครอบครัวอบอุ่น ครอบครัวสุขใจ. กรุงเทพฯ: เอสพริ๊น.
เสาวณีย์ ภูมิสวัสดิ์, เกษร สุวิทยะศิริ, และวันดี ไชยทรัพย์. (2556). การรับรู้ประโยชน์ของการส่งเสริมสุขภาพกับพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพในหญิงตั้งครรภ์ที่มาฝากครรภ์ในโรงพยาบาลราชวิถี. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี กรุงเทพ, 29(2), 80-94.
โสมรัศมิ์ กล่ำกล่อมจิตร์. (2554). พฤติกรรมการบริโภคอาหารและการเพิ่มน้ำหนักร่างกายของหญิงตั้งครรภ์แรก: กรณีศึกษาโรงพยาบาลพระจอมเกล้าจังหวัดเพชรบุรี. วิทยานิพนธ์หาบัณฑิต มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร.
อนงค์นาฎ เหลี่ยมสมบัติ, พิทยา จารุพูนผล, จรวยพร สุภาพ, สุมาลี สิงหนิยม, ขันทอง บุญเสริม. (2540). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการป้องกันและรักษาภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กในหญิงตั้งครรภ์. วารสารสาธารณสุขศาสตร์, 27(1), 6-19.
อารยา ภักดิ์ศร. (2553). ประสิทธิผลของโปรแกรมสุขศึกษาในการเสริมสร้างพฤติกรรมการดูแลตนเองของหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุธาตุเหล็กโรงพยาบาลประจวบคีรีขันธ์. วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต (สุขศึกษา) สาขาวิชาสุขศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
อุษา รัตนพันธ์, บุญแสง บุญอำนวยกิจ, ประวิทย์ ชัยกองเกียรติ, และภาวินี โภคสินจำรูญ. (2550). การศึกษาการพัฒนารูปแบบการดูแลป้องกันภาวะโลหิตจางในหญิงตั้งครรภ์. วารสารวิชาการเขต 12, 18(2.1), 87-93.