รูปแบบการเรียนรู้เชิงพุทธบูรณาการสำหรับนักเรียนประถมศึกษา

เนื้อหาบทความหลัก

เตือนใจ สุกใส

บทคัดย่อ

  งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้วิจัยศึกษาค้นคว้าจากพระไตรปิฎกและเอกสารที่เกี่ยวข้อง พร้อมทั้งเก็บข้อมูลภาคสนามด้วยการสัมภาษณ์ สังเกต และศึกษาข้อมูลโรงเรียนเป้าหมาย จากนั้นสังเคราะห์ข้อมูลเป็นรูปแบบการเรียนรู้เชิงพุทธบูรณาการสำหรับนักเรียนประถมศึกษาที่เหมาะสมกับบริบทของสังคมไทย แล้วนำมาอภิปรายกลุ่มย่อย (Focus group) เพื่อตรวจสอบความถูกต้องและความเหมาะสมของรูปแบบ ผลการวิจัยพบว่า รูปแบบการเรียนรู้เชิงพุทธบูรณาการในโรงเรียนประถมศึกษาของไทยมีรูปแบบหลักๆ ประกอบด้วยโรงเรียนวิถีพุทธ โรงเรียนสุจริต โรงเรียนคุณธรรม โรงเรียนความดีสากล โรงเรียนในโครงการฟื้นฟูศีลธรรมโลก โรงเรียนรักษาศีล 5 โรงเรียนแนวพุทธนิกายมหายาน และโรงเรียนทางเลือกเชิงพุทธ ส่วนรูปแบบการเรียนรู้เชิงพุทธบูรณาการสำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาที่เหมาะสมกับบริบทของสังคมไทยเป็นการนำจุดเด่นของแต่ละรูปแบบมาสังเคราะห์เป็นรูปแบบใหม่ เป็นรูปแบบการเรียนรู้ที่สามารถบูรณาการได้กับทุกกลุ่มสาระการเรียนรู้ในหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2551 โดยมีกิจกรรมที่ฝึกปฏิบัติจริงทั้งในห้องเรียนและนอกห้องเรียน เน้นทักษะการคิดแบบอริยสัจ 4 ผ่านโครงงานคุณธรรม เน้นการนั่งสมาธิ 5-10 นาทีก่อนเรียน เน้นการรักษาศีล 5 และมีพรหมวิหาร 4 เป็นพื้นฐานของการอยู่ร่วมกันด้วยปัญญา คุณธรรมที่เด่นชัด ได้แก่ ครองตน ครองคน ครองงานและมีชีวิตที่สัมพันธ์กับธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

คำสำคัญ

รายละเอียดบทความ

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

Juachan Jongsathityoo and Rungrueng Sukhapirom. (2007). Report of feature research synthesis and the process of cultivating morality and ethics in various countries. Bangkok: Prikwarn Graphic.

Ministry of Education. (2008). Core Curriculum for Basic Education. B.E. 2551. Bangkok:
Agricultural Cooperative Federation of Thailand Printing.

Phonglak Chitkaroon. (2000). Teaching factors that promote happy learning for students in Communication Arts program. Rajabhat Institute, Lower Northern Region. (Master of Arts), Graduate School: Pibulsongkram Rajabhat University. Lop Buri.

Phra Dhamma Pitaka (P. Payutto). (2000). The essence of Buddhism. Bangkok: Religious Printing.

Phra Maha Phayungsak Thammam Wisutthimetee (Sopa Sai). (2011). A complete human analysis study based on Buddhist philosophy. (Master of Buddhist). Graduate School: Mahachulalongkornrajavidyalaya University. Ayutthaya.

Phra Phrom Kunaporn (P. Payutto). (1998). Educational development tools that still need to be developed. (2nd ed.). Bangkok: Phutthatham Foundation.

Phra Phrom Kunaporn (P. Payutto). (2009). Siam Sam Tri to a bright future With Thai Buddhist way of education,
(3rd ed.). Bangkok: Pimsuai.

Phra Sakda Wisutthiyano (Marada). (2007). Human resource development according to Buddhism principles. (Master of Buddhist). Graduate School: Mahachulalongkornrajavidyalaya University. Ayutthaya.

Prawet Wasee. (2007). New learning Getting out of the crisis. Bangkok: Ruamduaichuaigun.

Prawet Wasee. (2010). The education system that solves the misery of the whole land.
(2nd ed.). Nakhon Pathom: Center for Contemplative Education Mahidol University.

Sittiphong Huangkaewprai. (2002). Satisfaction of students of Eastern Technology School (E.Tech) with a private university that is open for a bachelor's degree. (Master of Education). Graduate School, Burapha University. Chon Buri.

Supriya Theerasiranon. (2013). Study of learning process in Theravada Buddhism. (Doctor of Buddhist). Graduate School: Mahachulalongkornrajavidyalaya University. Ayutthaya.

Thaweesak Thongthip. (2012). Educational analysis according to the threefold principles. (Doctor of Buddhist). Graduate School: Mahachulalongkornrajavidyalaya University. Ayutthaya.

Wattanee ParnJinda. (2009). Thai Buddhist University Model. (Doctor of Philosophy).
Graduate School: Siam University.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.

เจือจันทร์ จงสถิตอยู่ และรุ่งเรือง สุขาภิรมย์. ( 2550). รายงานการสังเคราะห์งานวิจัยเชิงคุณลักษณะและกระบวนการปลูกฝังคุณธรรมจริยธรรมของประเทศต่างๆ. กรุงเทพมหานคร: พริกหวานกราฟฟิก.

ทวีศักดิ์ ทองทิพย์. (2555). การวิเคราะห์การศึกษาตามหลักไตรสิกขา. (พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต).
บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. พระนครศรีอยุธยา.

ประเวศ วะสี. (2550). การเรียนรู้ใหม่ ไปให้พ้นวิกฤติ. กรุงเทพมหานคร: ร่วมด้วยช่วยกัน.

ประเวศ วะสี. (2553). ระบบการศึกษาที่แก้ความทุกข์ยากของคนทั้งแผ่นดิน. (พิมพ์ครั้งที่ 2). นครปฐม: ศูนย์จิตตปัญญาศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล.

ผ่องลักษณ์ จิตต์การุญ. (2543). สภาพปัจจัยในการสอนที่ส่งเสริมการเรียนรู้อย่างมีความสุขสำหรับนักศึกษาโปรแกรมวิชานิเทศศาสตร์ สถาบันราชภัฎกลุ่มภาคเหนือตอนล่าง. (ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต), บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยราชภัฎพิบูลสงคราม. ลพบุรี.

พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2543). แก่นแท้ของพระพุทธศาสนา. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์การศาสนา.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2541). การศึกษา เครื่องมือการพัฒนาที่ยังต้องพัฒนา. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิพุทธธรรม.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2552). สยามสามไตร สู่อนาคตที่สดใส ด้วยการศึกษาไทยวิถีพุทธ, (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพมหานคร: พิมพ์สวย.

พระมหาพยุงศักดิ์ ธมฺมวิสุทฺธิเมธี (โสภาสาย). (2554). การศึกษาวิเคราะห์มนุษย์ที่สมบูรณ์ตามแนว พุทธปรัชญา. (พุทธศาสตรมหาบัณฑิต). บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. พระนครศรีอยุธยา.

พระศักดิ์ดา วิสุทฺธิญาโณ (มรดา). (2550). การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ตามหลักพระพุทธศาสนา. (พุทธศาสตรมหาบัณฑิต). บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. พระนครศรีอยุธยา.

วัฒนีย์ ปานจินดา. (2552). รูปแบบมหาวิทยาลัยไทยแนวพุทธ. (พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต).
บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยสยาม.

สิทธิพงศ์ ห่วงแก้วพราย. (2545). ความพึงพอใจของนักศึกษาโรงเรียนเทคโนโลยีภาคตะวันออก(อี.เทค)ที่มีต่อมหาวิทยาลัยเอกชนที่เปิดสอนระดับปริญญาตรีต่อเนื่อง. (การศึกษามหาบัณฑิต). บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยบูรพา. ชลบุรี.

สุปรียา ธีรสิรานนท์. (2556). การศึกษากระบวนการเรียนรู้ในพระพุทธศาสนาเถรวาท. (พุทธศาสตร
ดุษฎีบัณฑิต). บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย. พระนครศรีอยุธยา.