วรรณกรรมหนังตะลุงเมืองเพชร: สิ่งศักดิ์สิทธิ์กับความเชื่อทางศาสนาในพิธีกรรมไหว้ครู (Petchaburi shadow puppetry literature: Sacred beings and religious beliefs in teacher-worshipping rituals)

  • สมบัติ สมศรีพลอย (Sombat Somsriploy) ภาควิชาภาษาไทย คณะอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร (Department of Thai, Faculty of Arts, Silpakorn University)
  • บาหยัน อิ่มสำราญ (Bayan Imsamran) ภาควิชาภาษาไทย คณะอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร (Department of Thai, Faculty of Arts, Silpakorn University)
Keywords: วรรณกรรมหนังตะลุงเมืองเพชร, พิธีกรรมไหว้ครู, สิ่งศักดิ์สิทธิ์, ความเชื่อทางศาสนา, Petchaburi shadow puppetry literature, Teacher-worshipping rituals, Sacred beings, Religious beliefs

Abstract

          การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสิ่งศักดิ์สิทธิ์กับความเชื่อทางศาสนาในตัวบทพิธีกรรมไหว้ครูหนังตะลุงเมืองเพชร ผลการศึกษาพบว่า สิ่งศักดิ์สิทธิ์ในบทไหว้ครูเริ่มต้นจากการบูชาพระพุทธเจ้า ชุมนุมเทวดา ไหว้พระตรีมูรติ ไหว้พระพุทธเจ้า ไหว้พระรัตนตรัย ไหว้เทพเจ้าและฤๅษีศาสนาพราหมณ์ ไหว้เทวดา ไหว้พระมหากษัตริย์ ไหว้คุณบิดามารดา ไหว้ครูหนังตะลุง ไหว้สิ่งศักดิ์สิทธิ์ในจังหวัดเพชรบุรี ไหว้วิญญาณเกจิอาจารย์ ไหว้เจ้าที่เจ้าทาง และผีต่าง ๆ การเอ่ยชื่อสิ่งศักดิ์สิทธิ์ดังกล่าวเป็นการผสมผสานความเชื่อของศาสนาพุทธ พราหมณ์ และผี โดยจะให้พื้นที่และความสำคัญต่อสิ่งศักดิ์สิทธิ์ประจำท้องถิ่น ซึ่งสะท้อนความเชื่อดั้งเดิมเรื่องการนับถือผี นอกจากนั้น ยังเป็นการบันทึกชื่อสิ่งศักดิ์สิทธิ์ท้องถิ่นเมืองเพชรบุรีให้คงอยู่อีกทางหนึ่ง

 

          This article aims to study sacred beings and religious beliefs in teacher-worshipping rituals of Petchaburi shadow puppet literature. The results indicate that the sacred beings mentioned in the teacher-worshipping rituals begin with worshipping the Buddha, calling upon angels, paying homage to Trimurti, the Buddha, Triratana, worshipping god and hermit in Hinduism, Kings, spirits of parents, shadow puppetry teachers, parents, all holy spirits in Petchaburi province, spirits of great monks, protector spirits, and other spirits . Mentioning those holy spirits reflects the combination of certain religious beliefs: Buddhism, Hinduism, and animism. The importance of belief in local spirits shows deep influence of belief in animism. Moreover, it helps to preserve the names of local spirits in Petchaburi.

References

Busararat, Pittaya. (2010). Dramatic Works of Songkha Lagoon The Change of Social Relationship and Culture of Puppet Shadow and Manorah during Government Reformation during King Rama V until Present (นาฏกรรมแห่งลุ่มทะเลสาบสงขลา การเปลี่ยนแปลงแลความ สัมพันธ์กับสังคมและวัฒนธรรมของหนังตะลุงและโนราช่วงการปฏิรูปการปกครองสมัยรัชกาลที่ 5 จนถึงปัจจุบัน). Bangkok: Amarin Publishing.

Chalermphaow Khorananthakhul, Paritta. (1982). The Change and Continuation of Art of Shadow Play (ความเปลี่ยนแปลงและความต่อเนื่องในศิลปะการแสดงหนังตะลุง). Bangkok: Institute of Thai Studies Thammasart University.

Cherdchumnarn, Chainat., Chainat Group Lookporpuan Cherdchumnarn. Interview, December 18, 2015.

Chinnaphun, Onwattana. (2010). Style of Dance Show of The pledge and sacrifice and Buddhist moral belief: Case Study Watlanlaem Samuthsongkram (รูปแบบการแสดงละครรำแก้บนประกอบพิธีกรรมความเชื่อ: กรณีการแสดงที่วัดบ้านแหลม จังหวัดสมุทรสงคราม). Bangkok: Suan Sunandha Rajabhat University.

Chittasophon, Aimon. (1996). Thai traditional literature Analytical studies (จารีตนิยมทางวรรณกรรมไทย: การศึกษาวิเคราะห์). Bangkok: Thon-Or Grammy Ltd.

Damrung, Pornrat. (2001). Rebellionist Model Drama Development: case study from Folk Drama (การพัฒนาละครแบบขนบนิยม: กรณีศึกษาจากงานละครชาวบ้าน). Journal Faculty of Arts, 30(2): 64-78.

Dumsri, Wimon. (2006). Biographies of Thai traditional shadow puppet performers from Nakhon Si Thammarat Province (หนังตะลุงชั้นครูคู่เมืองนครศรีธรรมราช). Nakhon Si Thammarat: Nakhon Si Thammarat Ratchaphat University.

Hemmet, C. (1996). Nang Talung The shadow theatre of South Thailand. Amsterdam: KIT/Tropen museum.

Hirunpradith, Priya., and Montrisart, Jaturong. (1999). Arts The Folk Plays and Flok Show (ศิลปะ การละเล่น และการแสดงพื้นบ้าน). (3rd ed.). Nonthaburi: Sukhothai Thammathirath University.

Jantharasakul, Sawaporn. (2011). The Analysis of in Prai–na–bot the Shadow Play (Ta-Lung) (วิเคราะห์บทปราย หน้าบทหนังตะลุง). Master of Arts (Thai), Major Field: Thai Language, Department of Thai Language, Kasetsart University, Bangkok, Thailand.

Na Thalang, Siraporn. (1996). Document 12304 Belief and Religion in Thai Culture (เอกสารการสอนชุดวิชา 12304 ความเชื่อและศาสนาในสังคมไทย). (3rd ed). Nonthaburi: Sukhothaithumathirat University.

Na Thalang, Siraporn. (2015). “Creative Tradition” Thai Contemporary context (“ประเพณีสร้างสรรค์” ในสังคมไทยร่วมสมัย). Bangkok: Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre (Public Organisation).

Nookhungnang, Preecha., Preecha Group Sor. Promnoi Phattalung Province. Interview, October 13, 2017.

Office of the National Culture Commission. (2007). The Document of Knowledge Management Activity Model for Shadow Puppet (Nang Talung) Local Wisdom of Shadow Puppet Culture of Southern part of Thailand (เอกสารประกอบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หนังตะลุง ศิลปะการเล่นพื้นบ้านภาคใต้). Bangkok: Khurusapha.

Oonjaipheun, Win., Roitree. Vor Rumsil Group. Interview, August 28, 2015.

Petchkhaew, Chuan. (2005). Shadow puppetry in Thailand (หนังตะลุงในประเทศไทย). Suratthani: Suratthani Universiy.

Phengkhaew, Nipatpon. (2000). Because of Ghost Spirits of Petchburi People (อันเนื่องด้วย ‘ผี’ ของคนเพชรบุรี). Sarakadee Magazine, 16(183): 88-91.

Phewphad, Kwantiwa. et al. (2012). Faith and the Vow of a votive offering of a voting offering to the Goddess Nom Sao. Nom Sao Island District, Sam Roi Yod. Sam Roi Yod District Prachuap Khiri Khan (ความเชื่อ การบนบาน และการใช้ของแก้บนผู้ที่มาแก้บนศาลเจ้าแม่นมสาว ตำบลสามร้อยยอด อำเภอสามร้อยยอด จังหวัดประจวบคีรีขันธ์). Graduate Research Conference: Khon Khean University.

Phongphaiboon, Sutiwong. (n.d.). Shadow Puppet (หนังตะลุง). Songkh: Srinakharinwirot University.

Posakritsana, Pha Op., and Udomphol, Suwannee. (1990). Literary Compostion of Puppet Shadow of Central Region (วรรณกรรมประกอบการละเล่นหนังตะลุงภาคกลาง). Bangkok: Prakrapreuk.

Sawasdee, Samran. (1996). Shadow Puppet (Nang Talung) Petchaburi (Flok Show) (หนังตะลุงเมืองเพชร (การละเล่นพื้นบ้าน)). Petchaburi: Khongkaram School.

Srijun, Arthid. (2012) The research literature study of calling witnesses, cursing and blessing of 3 Oath literary works in the Tree seal law (รายงานการวิจัย เรื่อง วรรณกรรมคำสัตย์สาบานในกฎหมายตราสามดวง). Bangkok: Suan Sunandha Rajabhat University.

Srisarakham, Songrit. (2012). Talung Shadow Play for making a votive offering in Phetchaburi Province: a case study of V.ruam-silp Band (หนังตะลุงแก้บนในจังหวัดเพชรบุรี: กรณีศึกษา คณะ ว. รวมศิลป์). Thesis Master of Arts (Cultural Study), Mahidhol University, Nakornpathom, Thailand.

Suwanvanthong, Bunyat., Puppet Shadow Player in Nang Tulung Nong Daew Group Nakhon Sri Thammarat. Interview, October 9, 2017.

Tubkaew, Phon., Charoensil Group. Interview, August 28, 2015.

Wikimedia. (2018). Puppet Shadow (หนังตะลุง). [Online]. Retrieved May, 2018 from https://th.wikipedia.org/wiki

Wongkhanha, Watcharaworn. (2012). Popular Religion: Indigenous Knowledge of the Beliefs Integration in Hit-Sibsong Tradition for Durability Social Culture Mahasarakham (ศาสนาชาวบ้าน: ภูมิปัญญาด้านการผสมผสานความเชื่อในฮีตสิบสองต่อการสร้างความมั่นคงทางสังคมและวัฒนธรรม จังหวัดมหาสารคาม). M.A. (Cultural Science) Mahasarakham University, Mahasarkham Province, Thailand.

Wright, M. (1991). Wait! Religion Reformer Ghost Buddhist Hindi of Siam (ช้าก่อน! นักปฏิรูป ศาสนา ผี-พุทธ-พราหมณ์ สามเส้าของศาสนาสยาม). Silaphawattanathum, Nontaburi: Sarakadee.

Yonglor, Praymanas., Kor Group Bunlengsril Silnailarb. Inteview, December 18, 2015.
Published
2019-04-13